|
|
 |
| Publikacje prasowe |
|
Avon
Projekt, marzec 2002
O jakości architektury nie musi przesądzać wartość inwestycji mierzona ceną uzyskania metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynku. Jeśli projektant panuje nad granicami kompromisu i potrafi znaleźć argumenty, które przekonają inwestora o konieczności poniesienia pewnych nakładów, to mimo skromnego budżetu cały proces może uwieńczyć efekt tak znakomity, jak siedziba firmy Avon w Warszawie - jedno z najnowszych dzieł pracowni APA Kuryłowicz & Associates
Biurowiec firmy kosmetycznej Avon wznosi się nieopodal trasy szybkiego ruchu, która przecina Służewiec Przemysłowy ze wschodu na zachód. O zmierzchu jego szklane elewacje zaczynają jarzyć się światłem, a wnętrza przezierające przez niezapiaskowane fragmenty szyb rysują wygląd niecodzienny i niebanalny. Budynek przypomina wówczas piękne puzderko na kosmetyki zaprojektowane w manierce dojrzałego art deco późnych lat 30. Zrodzony z fascynacji światłem i strukturą kryształu, projekt precyzyjnie odzwierciedla wizerunek korporacyjny, w którym Avon - "firma dla kobiet" charakteryzowana jest za pomocą sympatycznych kwalifikatorów jako sterylnie czysta, pachnąca, ciepła i kobieca właśnie. Kobiety bowiem, a zwłaszcza armia konsultantek, które zajmują się dystrybucją kosmetyków i same z reguły są najwierniejszymi klientkami tej firmy, zapewniły jej sukces w Polsce - na trzecim co do wartości i wciąż rosnącym rynku. Jak we wszystkich korporacjach budujących globalną piramidę sprzedaży, również tu funkcjonuje samonapędzający się system motywacyjny, w którym wartości takie jak poczucie wewnętrznej więzi, dobry wizerunek i lojalność odgrywają ważną rolę.
ARCHITEKTURA
Budynek jest regularnym prostopadłościanem, którego lekka sylwetka unosi się nad otwartym garażem umieszczonym w podziemiu. Strefy wejść i podjazdów zaakcentowano w elewacjach okładziną z jasnego wapienia. W linii gzymsu wieńczącego budynek widnieje logotyp - świecący na niebiesko neon. Najwyższa kondygnacja, odsunięta od krawędzi dachu, widoczna jest z większej odległości. Mieści się tam sala audytoryjna z zapleczem technicznym oraz kantyna. W jej sąsiedztwie zamontowano niewielki pokład z tekowego drewna, na którym w lecie stoi kilka stolików.
To wszystko. Nie ma tu żadnych ekstrawagancji. Tajemnicza sita wyrazu tej skromnej budowli, jak wyjaśniają Stefan Kuryłowicz i kierujący zespołem projektowym Jacek Świderski, tkwi w jej delikatnym naskórku. "Gdyby - zachowując ten sam rysunek - zamiast szlachetnej półstruktury ze schowanym szprosem zastosować zwyczajną, tańszą konstrukcję, a trawione szyby o wyrafinowanych parametrach zastąpić pospolitym refleksyjnym szkłem, zamieniłaby się ta budowla w koszmarną, niebieską kazimierską rybę". Żartobliwy komentarz autorów niestety znajduje potwierdzenie w najbliższym służewieckim otoczeniu, w wielu przykładach dobrej architektury przemysłowej z lat 60. i 70., która zgasła z powodu zastosowania kiepskich, tandetnych materiałów.
Wykonanie elewacji okazało się skomplikowane. Znani, wielcy producenci nie mogli podjąć się dostarczenia szyb o imponujących rozmiarach, z których każda posiadała indywidualnie zaprojektowany geometryczny rysunek wytrawiony w powierzchni szkła. Wprowadzenie mniejszych podziałów zniweczyłoby cały zamysł, a ten przecież polegać miał na wydobyciu pięknego rytmu okien jedynie za pomocą subtelnej różnicy w "przezierności" materiałów. Miała to być również autorska sygnatura, za pomocą której projektanci opowiedzieli się za jednością funkcji wnętrza i formy architektury, regułą powszechnie uznawaną, a przecież często naruszaną w imię pseudoestetycznych racji. Formalny rytm i racjonalna zasada powtarza się w układzie uchylnych okien o jasnych ramach widocznych w zachodniej i wschodniej elewacji. Są funkcjonalnym uzupełnieniem iluzji okna - służą do przewietrzania wnętrza budynku. Szyby zamówiono w Szwajcarii. Wykonała je firma Euro Glass-Troesch Glass-Tech, specjalizująca się w realizacji nietypowych projektów (hartowanie szkła: Solar Compex Thiele Glass).
WNĘTRZA
W poszczególnych strefach swojego wnętrza budynek pełni kilka uzupełniających się funkcji. Południową część dolnej kondygnacji zajmują pomieszczenia magazynowe z dostępem przez rampę od strony zewnętrznego parkingu. W elewacji wschodniej znajduje się wejście do salonu, gdzie konsultantki zaopatrują się w kosmetyki. Nieco dalej na północ szeroki łagodnie wznoszący się podjazd prowadzi do wejścia głównego i obszernego holu recepcyjnego. Jego wystrój starannie dopracowano, dyskutując kolejne wersje projektu z inwestorem i przyszłymi użytkownikami. W efekcie nieco surową estetykę nowoczesnego wnętrza łagodzą tu akcenty barwne i zmysłowe: plakaty reklamujące kosmetyki, miękkie tapicerowane meble w poczekalni, lada recepcji w kolorze naturalnego drewna.
Nad recepcją otwiera się w górę obszerny szyb. Mija on galerie kolejnych kondygnacji i stopniowo zwężając przestrzeń osiąga świetlik zamontowany w dachu. Czeluść szybu zabezpieczają wysokie tafle szyb. Zdobiący je ornament jest negatywowym odzwierciedleniem dekoracji widocznej na elewacjach zewnętrznych.
Na wszystkich kondygnacjach w strefie szybu współegzystują ze sobą dwa estetyczne żywioły: kobiecy, zaznaczony użyciem miękkich wykładzin w kolorze głębokiego, wręcz ciepłego błękitu, i męski - obecny w detalach ślusarki, stalowych okuciach, linach i okładzinie ścian. Arkusze blachy, użyte do wykończenia powierzchni filarów i ścian trzonu windowego, odkształcają się w punktach nitowań, efektownie modulując refleksy. Gra świateł ujawnia się w pełni na ostatniej kondygnacji, gdzie światło naturalne, przefiltrowane przez piaskowane szyby, dociera do wnętrza w miękkiej, rozproszonej postaci i łączy się z oświetleniem sztucznym, które wydobywa się spoza mlecznobiałych opraw zlicowanych z powierzchnią sufitu. W słoneczne dni nadmiar oświetlenia naturalnego jest ograniczany za pomocą zewnętrznych żaluzji, które pięknie podkreślają dekoracyjny rytm "przeźroczy" w przeszkleniu elewacji. Jedynie w dużej sali konferencyjnej zastosowano oświetlenie punktowe, za pomocą którego wydobyto architekturę audytoryjnego proscenium. To proste wnętrze odznacza się niezwykłą urodą i lokalnym kolorytem, który tworzą zmienne nastroje i scenariusze oświetlenia.
INWESTOR I PROJEKTANT
Siedziba firmy powstawała jako inwestycja towarzysząca znacznie ważniejszemu przedsięwzięciu największej w świecie fabryce kosmetyków wzniesionej przez Avon w Garwolinie pod Warszawą. W tym miejscu, na początku lat 90 istniała niewielka wytwórnia należąca do polskiej firmy współpracującej z Avonem, z czasem rozbudowana do 6 tys. mkw. powierzchni produkcyjnej. Od samego początku obiekt projektowała pracownia architektoniczna APA Kuryłowicz & Associates i jej też powierzono dalszą, trzyetapową rozbudowę, na podstawie decyzji podjętej po przejęciu obiektu przez Avon w 1998 roku. Ostatecznie fabryka będzie zajmowała hale produkcyjne o powierzchni 47 tys. mkw.
Siedziba wzniesiona w 2000 roku przy ul. Hynka jest więc kolejnym etapem współpracy z tym samym inwestorem - przykładem realizacji strategii, której pracownia Stefana Kuryłowicza zawdzięcza pozycję jednej z największych firm projektowych. Z kadrą 60 zatrudnionych na stałe pracowników należy do elitarnego grona pracowni, które stanowią niespełna 2% wszystkich biur architektonicznych na świecie.
MARGINES KOMPROMISU
Pracownia Stefana Kuryłowicza zatrudnia dziesięciu inspektorów nadzoru, którzy czuwają nad kontraktem zawartym przez projektanta i inwestora. Nie chodzi tu o porozumienie formalne - umowę określającą warunki finansowe współpracy, takie jak stawka godzinowa za prace nad zmianami w projekcie. Chociaż umowy przewidują w tym wypadku sowite wynagrodzenie, Kuryłowicz jeszcze nigdy w ciągu dwudziestu lat nie policzył godzin spędzonych nad poprawkami wprowadzanymi na życzenie inwestora do projektu, który ten wcześniej zaakceptował i formalnie zatwierdził. Kontrakt, o którym mowa, ma charakter głębszego porozumienia mentalnego. Projektant zobowiązuje się w ramach nadzoru inwestorskiego do utrzymania w ryzach budżetu przedsięwzięcia, a więc do poszukiwania rozwiązań przynoszących istotne oszczędności. Natomiast inwestor odwzajemnia się architektowi, okazując lojalną akceptację dla jego decyzji, a następnie popierając go w trudnym obowiązku egzekwowania odpowiedniej jakości pracy wykonawców. Taki układ wymaga wzajemnego zaufania, zaufanie zaś buduje się latami poprzez ciągłe uczestniczenie w procesie inwestycyjnym. "Jeśli sam nie wprowadzisz poprawek do projektu, ktoś inny zrobi to za ciebie i zrobi to źle" - wyrażając to przekonanie, Kuryłowicz podkreśla, że architekt sam powinien zadbać o dostarczenie klientowi argumentów za utrzymaniem odpowiedniego standardu realizacji. Nie zdałby się na wiele ambitny projekt elewacji siedziby Avon, gdyby nie oszczędności wynikające z prostoty planu i konstrukcji budynku (na przykład, otwarty garaż podziemny nie wymagał kosztownej instalacji wentylacyjnej).
CIĘŻKIE CZASY?
Według Stefana Kuryłowicza, w ciągu kilku ostatnich lat na rynku inwestycji budowlanych dokonały się ważne, pozytywne zmiany. Dzisiaj klient instytucjonalny na ogół rozumie istotę procesu inwestycyjnego, docenia zasadę czytelności podziału ról, a wcześniejsze doświadczenia ugruntowały w nim przekonanie, że w perspektywie kilku lat zły projekt okazuje się również gorszym produktem rynkowym. Dlatego coraz częściej szuka kontaktu z dobrymi biurami architektonicznymi. Natomiast te mają większą szansę pomyślnego przetrwania okresu gorszej koniunktury niż niewielkie początkujące pracownie. "Długo przygotowywaliśmy się do kryzysu na rynku budowlanym, bo wiemy, że jest to zjawisko normalne i nieuniknione, dlatego dzisiaj możemy myśleć nawet o powiększeniu stanu posiadania" - uspokaja moje obawy właściciel pracowni. Siedziba APA Kuryłowicz & Associates niebawem powiększy się o dodatkowe 500 mkw. powierzchni, w której duży udział będzie miało wnętrze dwukondygnacyjnej biblioteki z ogromnym stołem pośrodku i wygodnymi fotelami usposabiającymi do długiej, spokojnej lektury. Na mocy już zawartego porozumienia z Księgarnią Amerykańską, zbiory biblioteki będą zasilane egzemplarzami "obowiązkowymi" wszystkich bez wyjątku książek anglojęzycznych na temat architektury, które są przez tę księgarnię sprowadzane do Polski.
W plebiscycie rozstrzygniętym w styczniu czytelnicy Gazety Stołecznej przyznali siedzibie firmy Avon tytuł "Ulubieńca Warszawy" w 2001 r
ADAM CZYŻEWSKI
|
|
|
